Μία σέντρα από ποδοσφαιριστή αφγανικής καταγωγής προς έναν επιθετικό με κουρδικές και συριακές ρίζες κατέληξε σε γκολ για τη Γερμανία. Το γκολ σημειώθηκε στο Τορόντο, στη νίκη των Γερμανών επί της Ακτής Ελεφαντοστού, αποτέλεσμα που εξασφάλισε πρόωρα την πρόκριση της ομάδας του Γιούλιαν Νάγκελσμαν στη φάση των «32» του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Το συγκεκριμένο στιγμιότυπο δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά χαρακτηριστική έκφραση μιας πραγματικότητας που διαμορφώνει εδώ και δεκαετίες το γερμανικό ποδόσφαιρο. Από την εποχή των Μίροσλαβ Κλόζε και Λούκας Ποντόλσκι, οι οποίοι γεννήθηκαν στην Πολωνία, έως τη σημερινή γενιά διεθνών ποδοσφαιριστών, η Εθνική Γερμανίας έχει οικοδομήσει την αγωνιστική της ισχύ πάνω στην επιτυχημένη ενσωμάτωση αθλητών με μεταναστευτικό υπόβαθρο.

Στην αναμέτρηση με την Ακτή Ελεφαντοστού, ο Ναντίμ Αμίρι, γιος Αφγανών μεταναστών, δημιούργησε το πρώτο γκολ για τον Ντενίζ Ουντάβ, ο οποίος κατάγεται από οικογένεια κουρδικής και συριακής προέλευσης. Στις καθυστερήσεις της αναμέτρησης, ο Ουντάβ σημείωσε και το νικητήριο τέρμα, έπειτα από ασίστ του Νμέτσα, ο οποίος έχει νιγηριανές ρίζες.

Η πολυπολιτισμική ταυτότητα της Εθνικής Γερμανίας αποτελεί πλέον διαχρονικό χαρακτηριστικό της και συχνά προβάλλεται ως πρότυπο ιδανικής κοινωνικής και αθλητικής ενσωμάτωσης. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η οποία αξιοποίησε σε μεγάλο βαθμό τις κοινότητες που προέρχονταν από πρώην αποικίες της, η Γερμανία ενσωμάτωσε παιδιά οικογενειών που μετανάστευσαν για οικονομικούς λόγους, για αναζήτηση καλύτερων κοινωνικών συνθηκών ή για να διαφύγουν από πολεμικές συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις. Χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Σουηδία και το Βέλγιο αξιοποίησαν αποτελεσματικά αυτό το ανθρώπινο δυναμικό, μετατρέποντάς το σε σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Η εξέλιξη της πολυπολιτισμικής Γερμανίας

Η μεταμόρφωση της Εθνικής Γερμανίας σε μία από τις πλέον πολυπολιτισμικές ομάδες του διεθνούς ποδοσφαίρου υπήρξε σταδιακή αλλά σταθερή. Το 2002, η παρουσία ποδοσφαιριστών με ξένες ρίζες ήταν περιορισμένη. Κεντρική μορφή εκείνης της περιόδου ήταν ο Μίροσλαβ Κλόζε, γεννημένος στην Πολωνία, ο οποίος αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του Παγκοσμίου Κυπέλλου της ίδιας χρονιάς. Τέσσερα χρόνια αργότερα, στο Μουντιάλ της Γερμανίας, το νικητήριο γκολ που εξασφάλισε την πρόκριση της ομάδας σημείωσε ο Όλιβερ Νόιβιλ, γεννημένος στην Ελβετία από μητέρα ιταλικής καταγωγής, έπειτα από σέντρα του Ντέιβιντ Οντόνκορ, ποδοσφαιριστή με γκανέζικες ρίζες.

Η πραγματική τομή πραγματοποιήθηκε το 2010. Στο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο του Γιόακιμ Λεβ ως ομοσπονδιακού τεχνικού, η Γερμανία διέθετε πλέον μια ομάδα στην οποία οι ποδοσφαιριστές με μεταναστευτικό υπόβαθρο αποτελούσαν βασικό στοιχείο του κορμού. Θεωρητικά μπορούσε να παρατάξει ενδεκάδα αποτελούμενη αποκλειστικά από παίκτες με καταγωγή από οκτώ διαφορετικές χώρες.

Εμβληματικές μορφές εκείνης της γενιάς υπήρξαν ο Τόμας Μίλερ, γέννημα της Βαυαρίας, και ο Μεσούτ Οζίλ, γιος Τούρκων μεταναστών. Η ομάδα που κατέκτησε την τρίτη θέση στη Νότια Αφρική αποτέλεσε τη βάση για την κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2014 στη Βραζιλία.

Στην πρωταθλήτρια κόσμου του Ρίο συμμετείχαν επίσης ποδοσφαιριστές όπως ο Κεντίρα, με γερμανο-τυνησιακή καταγωγή, και ο Ζερόμ Μπόατενγκ, γιος Γκανέζου. Η ίδια πορεία συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια με αθλητές όπως ο Γκνάμπρι, με ρίζες από την Ακτή Ελεφαντοστού, και ο Σανέ, του οποίου ο πατέρας κατάγεται από τη Σενεγάλη.

Στη σημερινή εκδοχή της Εθνικής Γερμανίας, ποδοσφαιριστές με διαφορετικές πολιτισμικές καταβολές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της βασικής ενδεκάδας. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται ο Γιόναταν Τα με ρίζες από την Ακτή Ελεφαντοστού, ο Αντόνιο Ρούντιγκερ με μητέρα από τη Σιέρα Λεόνε, ο Μπράουν με αμερικανική καταγωγή, ο Πάβλοβιτς με σερβικές ρίζες και ο Μουσιάλα, γιος Νιγηριανού πατέρα.

Παρά τις αγωνιστικές επιτυχίες, η πολυπολιτισμική ταυτότητα της Εθνικής Γερμανίας δεν έμεινε ανεπηρέαστη από πολιτικές και κοινωνικές εντάσεις. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, ποδοσφαιριστές με μεταναστευτικό υπόβαθρο βρέθηκαν αρκετές φορές στο επίκεντρο δημόσιων αντιπαραθέσεων. Ιδιαίτερη αίσθηση είχε προκαλέσει δήλωση στελέχους του κόμματος AfD, σύμφωνα με την οποία ο Ζερόμ Μπόατενγκ μπορούσε να θεωρείται εξαιρετικός ποδοσφαιριστής, χωρίς όμως - κατά τον ίδιο - να γίνεται αποδεκτός ως γείτονας από πολλούς Γερμανούς πολίτες.

Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε κύμα αντιδράσεων και εκδηλώσεων αλληλεγγύης προς τον διεθνή αμυντικό, αλλά ταυτόχρονα ανέδειξε την ύπαρξη ακραίων και ξενοφοβικών αντιλήψεων σε τμήματα της κοινωνίας.

Αντίστοιχα, η αποχώρηση του Μεσούτ Οζίλ από την εθνική ομάδα το 2018 συνοδεύτηκε από σοβαρές καταγγελίες περί φυλετικών διακρίσεων και θεσμικής ανεπάρκειας. Παρότι σημαντικό μέρος της γερμανικής κοινής γνώμης διαφώνησε με τις απόψεις του, κυρίως λόγω της δημόσιας σχέσης του με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, το ζήτημα της αποδοχής και της ένταξης επανήλθε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Παρά τα μεμονωμένα περιστατικά ρατσιστικών συμπεριφορών και τις κατά καιρούς εντάσεις, η Εθνική Γερμανίας εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα επιτυχημένης αθλητικής ενσωμάτωσης στην Ευρώπη.

Η περίπτωση του Ναντίμ Αμίρι είναι ενδεικτική. Στην αναμέτρηση του Τορόντο είχε εξασφαλίσει εισιτήρια για 25 μέλη της οικογένειάς του, συμπεριλαμβανομένης της γιαγιάς του. Όλοι βρέθηκαν στις εξέδρες φορώντας τα χρώματα της Γερμανίας και πανηγύρισαν τη νίκη της εθνικής ομάδας ως προσωπική τους επιτυχία. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια το μοντέλο που έχει διαμορφώσει η ομάδα τις τελευταίες δεκαετίες.

gazzetta.gr