Στοίχημα η πρόληψη

Τη σημασία της πρόληψης για την καταπολέμηση της προβληματικής ενασχόλησης με το στοίχημα και των εξαρτητικών συμπεριφορών, ανέδειξε η Πρόεδρος της Εθνικής Αρχής Στοιχημάτων, Ιωάννα Φιάκκου, σε συνέντευξή της στον «Γήπεδο», αναφερόμενη στις εξελίξεις στον τομέα του στοιχήματος στην Κύπρο και στα μέτρα που έχει λάβει η ίδια η Αρχή προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πραγματοποίηση του 3ου Συνεδρίου Ασφαλούς Παιχνιδιού προ ημερών συνέπεσε χρονικά με νέες συζητήσεις γύρω από στημένα παιχνίδια. Πώς αντιμετωπίζει το φαινόμενο η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων;

«Καταρχάς, θα πρέπει να διευκρινίσουμε ότι το στήσιμο ενός αγώνα και το στοίχημα είναι δύο διαφορετικά ζητήματα. Για το φαινόμενο των στημένων αγώνων, που οπωσδήποτε δεν αφορά μόνο την Κύπρο, είναι πεποίθησή μας ότι επιβάλλεται η συνεργασία μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Σαφώς δεν είναι ένα θέμα που θα αντιμετωπιστεί μέσα από δημόσιες διαπραγματεύσεις και αντιπαραθέσεις. Σε ό,τι μας αφορά ως Εθνική Αρχή Στοιχημάτων, αποστολή μας είναι η ρύθμιση και η εποπτεία της επίγειας και διαδικτυακής στοιχηματικής δραστηριότητας, η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, η καταπολέμηση της παρανομίας στον τομέα και η ανάπτυξη της οικονομίας, μέσα από την ανάπτυξη του τομέα, έχοντας πάντοτε στο επίκεντρο την προώθηση του ασφαλούς παιχνιδιού και την προστασία και ευημερία του κοινωνικού συνόλου. Η Εθνική Αρχή Στοιχημάτων φιλοδοξεί να αναδειχθεί η Κύπρος ως ένα δίκαιο, διαφανές και ασφαλές κέντρο ανάπτυξης και καινοτομίας στον τομέα των τυχερών παιχνιδιών και προς αυτήν την κατεύθυνση επικεντρώνουμε την προσοχή μας».

Παρά τις δυσκολίες που δημιούργησε η πανδημία, πραγματοποιήθηκε κανονικά και φέτος η Εβδομάδα Ασφαλούς Παιχνιδιού. Πετύχατε τους στόχους που θέσατε;

«Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες και τους περιορισμούς συνεπεία της πανδημίας, πιστεύουμε ότι είχαμε την ευκαιρία να ενημερώσουμε το κοινό για το ασφαλές παιχνίδι, τα μέτρα αυτοπροστασίας που μπορεί να λάβει ένας παίκτης και με ποιους τρόπους μπορεί να αντιμετωπίσει τη διαταραχή τυχερών παιχνιδιών, μέσα από μία σειρά από εκπαιδευτικά σεμινάρια, παρουσιάσεις, διαδραστικά παιχνίδια και εργαστήρια. Στόχος μας, όπως ήταν και το μήνυμα της εβδομάδας, ήταν η ενημέρωση του κοινού για να παραμείνει το παιχνίδι διασκέδαση (Let’s keep it a game). Μέσα από τις διάφορες δράσεις που εξελίχθηκαν κατά τη διάρκεια της Εβδομάδας, προωθώντας παράλληλα τη συνεργασία ανάμεσα σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς στον τομέα των τυχερών παιχνιδιών, αλλά και ένα ευρύ φάσμα της κοινωνίας, όπως για παράδειγμα τους εργαζόμενους στον τομέα των τυχερών παιχνιδιών, τους ίδιους τους παίκτες, τις οικογένειες, τους φίλους και την κοινωνία ευρύτερα. Αλλά η δράση μας για ενημέρωση του κοινού δεν περιορίζεται στη διάρκεια της Εβδομάδας Ασφαλούς Παιχνιδιού. Για παράδειγμα, στον προγραμματισμό μας είναι και η πραγματοποίηση το επόμενο χρονικό διάστημα επιμορφωτικού σεμιναρίου για δημοσιογράφους και αθλητικούς συντάκτες, σε συνεργασία με την Ένωση Αθλητικογράφων Κύπρου. Πιστεύουμε ότι είναι πολύ σημαντικό να είναι εξοικειωμένοι οι δημοσιογράφοι και οι αθλητικοί συντάκτες με όλα όσα αφορούν τον κλάδο του στοιχήματος, ούτως ώστε να μεταφέρουν τα σωστά μηνύματα στην κοινωνία, για αυτό και προσβλέπουμε στην ανταπόκρισή τους στο κάλεσμά μας για να παρακολουθήσουν το σεμινάριο. Θεωρούμε τους δημοσιογράφους βασικό μας σύμμαχο στην προσπάθεια ενημέρωσης του κοινού για το τι είναι ασφαλές παιχνίδι και ποιες είναι οι πρακτικές ασφαλούς ενασχόλησης με το στοίχημα και τα τυχερά παιχνίδια».

Πέρα, όμως, από τους δημοσιογράφους, σημαντικό ρόλο έχουν να διαδραματίσουν και οι ίδιοι οι εποπτευόμενοι από την Εθνική Αρχή Στοιχημάτων στην προσπάθεια για καλλιέργεια κουλτούρας Ασφαλούς Παιχνιδιού. Ακολουθούν τις οδηγίες της Αρχής;

«Συνεχώς υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης, εντούτοις είναι με ικανοποίηση που διαπιστώνουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εποπτευόμενων επιδεικνύει συνεχή προθυμία συνεργασίας. Αυτό είναι απότοκο της προσπάθειάς μας για συμμόρφωση με το νομοθετικό πλαίσιο ελλείψει εργαλείων επιβολής κυρώσεων, αφού μόνο τον τελευταίο ενάμιση χρόνο δόθηκε η ευχέρεια στην Αρχή για επιβολή διοικητικών προστίμων. Προηγουμένως, είχαμε μόνο τη διαδικασία αναστολής ή ανάκλησης της άδειας, διαδικασία χρονοβόρα και αμείλικτη για την αγορά. Συνεπώς, ήταν μονόδρομος η εξεύρεση μεθόδων προσαρμογής των εποπτευόμενων στα δεδομένα ρύθμισης. Εξου και η στρατηγική της Αρχής σε σχέση με τη ρύθμιση και την εποπτεία του τομέα κινείται στη λογική της αυτορρύθμισης, με στόχο την ανάπτυξη κουλτούρας αυτορρύθμισης, μειώνοντας συγχρόνως και το κόστος συμμόρφωσης. Παράλληλα, δίδεται το περιθώριο στην αγορά για εισαγωγή και εφαρμογή νέων μεθόδων, νοουμένου ότι είναι στο πλαίσιο του κανονιστικού πλαισίου. Νοείται, βεβαίως ότι στις περιπτώσεις μη συμμόρφωσης επιβάλλονται οι ανάλογες κυρώσεις. Αξίζει να σημειωθεί πως σε ό,τι αφορά την εποπτεία των αδειοδοτουμένων, εντός σύντομου χρονικού διαστήματος θα ολοκληρωθεί η πλήρης αυτοματοποίηση των λειτουργιών και των διαδικασιών της ΕΑΣ, εξέλιξη που θα επιτρέψει στην Αρχή να ασκεί ακόμη πιο αποτελεσματικά τον εποπτικό της ρόλο και με πλήρη διαφάνεια». 

Θα λέγατε ότι οι Κύπριοι είναι εθισμένοι στα τυχερά παιχνίδια;

«Η Αρχή αξιοποιεί επιστημονικά εργαλεία για την καταγραφή των τάσεων στην κυπριακή κοινωνία. Επιστημονικές έρευνες που διενεργήθηκαν για λογαριασμό της Αρχής καταδεικνύουν ότι η κυπριακή κοινωνία έχει ροπή προς τα τυχερά παιχνίδια. Από τη δική μας πλευρά εργαζόμαστε για να αντιμετωπίζουν οι παίκτες το στοίχημα ως ένα είδος διασκέδασης και όχι ως μέσο αύξησης των εσόδων τους. Θέλουμε να προλαβαίνουμε την προβληματική ενασχόληση με το στοίχημα και ένα πολύ σημαντικό εργαλείο που θα έχουμε σύντομα στη διάθεσή μας είναι η πλατφόρμα καθολικής αυτοεξαίρεσης, καθώς επίσης είναι υπό εξέταση και μελέτη για επιπρόσθετα εργαλεία αξιολόγησης και παρακολούθησης της δραστηριότητας του παίκτη». 

Πότε αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία η πλατφόρμα καθολικής αυτοεξαίρεσης και με ποιο τρόπο;

«Θα τεθεί σε λειτουργία από την Αρχή εντός του 2021, με στόχο να ενισχύσει ακριβώς την προσπάθεια παικτών οι οποίοι αντιλαμβάνονται ότι αναπτύσσουν προβληματική συμπεριφορά ή θέλουν να παραμείνουν για κάποιο διάστημα εκτός συμμετοχής. Με την εγγραφή του στην υπηρεσία αυτή, ο παίκτης θα αυτοαποκλειστεί από όλους τους διαδικτυακούς παρόχους στοιχηματικών υπηρεσιών στους οποίους διατηρεί λογαριασμό, ενώ είναι υπό εξέταση η εφαρμογή και σε επίγειο επίπεδο. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται η προστασία των παικτών και των ευάλωτων ομάδων πληθυσμού, ενισχύοντας παράλληλα και τον κοινωνικό ιστό από προβληματικές συμπεριφορές. Επίσης, είναι υπό εξέταση η πιθανότητα αυτόματης εγγραφής ευάλωτων προσώπων, όπως λήπτες εγγυημένου εισοδήματος και άτομα που έχουν διαγνωσθεί με διαταραχή τυχερών παιχνιδιών».

Ποιο το μήνυμα προς τους παίκτες;

«Κάθε παίκτης πρέπει να κατανοεί ότι το στοίχημα προσφέρεται για σκοπούς διασκέδασης και   όχι για ενίσχυση των προσωπικών του εισοδημάτων. Ο παίκτης πρέπει να αποφεύγει να συμμετέχει στο στοίχημα κάτω από συνθήκες συναισθηματικής πίεσης ή υπό την επήρεια αλκοόλ. Συνίσταται επίσης, κάθε παίκτης να καθορίσει τα χρηματικά και χρονικά του όρια. Το κοινό και οι παίκτες μπορούν να ενημερωθούν περαιτέρω για τα μέτρα που πρέπει να λάβουν πριν από την ενασχόλησή τους με το στοίχημα από την ιστοσελίδα www.safergambling.gov.cy. Δέον να σημειωθεί ότι εντός του έτους αναμένεται να λειτουργήσει και το Κέντρο Έρευνας, Πρόληψης και Παρέμβασης, που θα έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στο κομμάτι της πρόληψης και της ενημέρωσης για θέματα που σχετίζονται με τη συμμετοχή στα τυχερά παιχνίδια. Επιπρόσθετα, σύντομα θα παρουσιαστεί και η πλατφόρμα e-learning, μέσω της οποίας θα μπορεί το κοινό να παρακολουθεί σεμινάρια σχετικά με τον τομέα δράσης της Αρχής, λαμβάνοντας μάλιστα και την ανάλογη πιστοποίηση».

Ποιος είναι ο μεγάλος στόχος της Αρχής;

«Να συνεχίσει να συμβάλλει ο τομέας του στοιχήματος στην ανάπτυξη της οικονομίας, έχοντας πάντοτε στο επίκεντρο την προστασία του κοινού και των ευάλωτων ομάδων. Η ανάπτυξη που γνώρισε ο κλάδος τα τελευταία χρόνια είναι αξιοσημείωτη. Με την καθοριστική συμβολή της Αρχής εξελίχθηκε σε πυλώνα οικονομικής ανάπτυξης, αφού τα έσοδα στοιχήματος αντιστοιχούσαν στο 3,5% του ΑΕΠ κατά το 2019 σε σχέση με 0,99% το 2016. Ο κλάδος του στοιχήματος σε συνδυασμό με τη ρύθμιση του καζίνο,  των τυχερών παιχνιδιών ΟΠΑΠ, το νομοσχέδιο για τη ρύθμιση της τόμπολας και την έναρξη της διαβούλευσης για περαιτέρω ενίσχυση και ρύθμιση της αγοράς στοιχήματος θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο το ΑΕΠ της χώρας. Χωρίς αμφιβολία ο κλάδος των τυχερών παιχνιδιών εξελίσσεται σε σημαντικό εταίρο στην προσπάθεια της Κυβέρνησης να δημιουργήσει τις συνθήκες για μακροχρόνια οικονομική ευημερία στον τόπο μας. Παρόλο που ο τομέας του τυχερού παιχνιδιού είναι πολύ αναπτυγμένος στη χώρα μας, εντούτοις θεωρούμε ότι υπάρχει έδαφος για περαιτέρω ανάπτυξη και ρύθμιση. Προς αυτήν την κατεύθυνση κατά καιρούς έχουμε υποβάλει συγκεκριμένες εισηγήσεις. Για παράδειγμα, έχουμε προτείνει να συμπεριληφθούν στοιχήματα επί εικονικών παιχνιδιών (virtual games) και παιχνίδια επιδεξιότητας υπό την εποπτεία της ΕΑΣ, προκειμένου να καταφέρει η Κύπρος να προσελκύσει εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα».