Η Άντρη Ελευθερίου στον «Π»: «Δεν ήταν σεξουαλική παρενόχληση, ήταν κακοποίηση»

ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΗΛΙΑΔΗΣ

Η κορυφαία Κύπρια αθλήτρια της σκοποβολής, Άντρη Ελευθερίου, σε δύο περιπτώσεις, με διαφορά δύο χρόνων, μίλησε για τη σεξουαλική κακοποίηση που υπέστη -κατ’ επανάληψη- από μεγαλοπαράγοντα στον χώρο του αθλητισμού: το 2018 σε εκπομπή της Ελίτας Μιχαηλίδου και τέλη του 2020 πάλι στην κ. Μιχαηλίδου, στην εκπομπή του ΡΙΚ «Γυναίκα της Κύπρου». Ούτε την πρώτη φορά ούτε τη δεύτερη φορά ίδρωσε κανενός τ’ αφτί. Έπρεπε να ξεσπάσει σάλος στην Ελλάδα, μετά τις αποκαλύψεις της Σοφίας Μπεκατώρου (χρυσή Ολυμπιονίκης στην ιστιοπλοΐα), για να ταράξουν τα βρομερά νερά και στον τόπο μας.
Η συνέντευξη έγινε μετά την καταγγελία/κατάθεση στην Αστυνομία και ήταν τηλεφωνική, λόγω των περιοριστικών μέτρων για πρόληψη και προφύλαξη από την Covid-19. Προσπαθούσε να είναι ψύχραιμη, ξεκαθάρισε από την αρχή ότι δεν ήθελε να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες και ονόματα.

Όταν μίλησες για πρώτη φορά για το τι σου συνέβη, υπήρξε οποιαδήποτε αντίδραση ή πέρασε εντελώς απαρατήρητη η δημόσια εξομολόγησή σου;
Κατ’αρχάς να πω ότι το ανέφερα στην εκπομπή της Ελίτας Μιχαηλίδου το 2018 και πριν από έναν μήνα περίπου, πάλι στην Ελίτα, στην εκπομπή «Γυναίκα της Κύπρου». Δεν έγινε οτιδήποτε.

Ούτε ένα τηλέφωνο; Δεν σε πήρε κανείς;
Κανείς, τίποτα… τίποτα. Ούτε την πρώτη φορά ούτε τη δεύτερη. Σαν να μην λέχθηκε τίποτα.

Πώς ένιωσες; Είπες κάτι τόσο σημαντικό και δεν ενδιαφέρθηκε κανείς.
Να σου πω την αλήθεια, όταν έγινε αυτό με τη Σοφία (Μπεκατώρου) ένιωσα κάπως, με λύπησε το γεγονός ότι έπρεπε να γίνει αυτό με τη Σοφία στην Ελλάδα, για να βγει και το δικό μου στη φόρα. Αλλά, εντάξει, κάλλιο αργά παρά ποτέ, είπα.

Ήταν ένα τραγικό περιστατικό, μία φορά σου συνέβη ή μερικές φορές;
Αρκετές φορές. Δηλαδή άρχισε το 2006, στους Κοινοπολιτειακούς στη Μελβούρνη της Αυστραλίας και συνέβηκε αρκετές φορές το ίδιο. Και το 2008, στο Πεκίνο, στην Κίνα.

Όταν λες αρκετές φορές, εννοείς πάνω από δέκα φορές;
Ναι, ναι, ναι… να προσπαθεί να έρθει σε επαφή αυτό το άτομο.

Και ήταν λεκτική παρενόχληση ή σωματική;
Δεν θέλω να μπω σε λεπτομέρειες… ήταν σεξουαλική κακοποίηση.

Ήταν κακοποίηση, όχι παρενόχληση;
Όχι παρενόχληση, ήταν κακοποίηση.

Πόσο χρόνων ήσουν τότε;
Ήμουν 20… 21 εκεί, το 2006.

Το είπες κάπου; Υπήρχε κάποιος που εμπιστευόσουνα, που του το εκμυστηρεύτηκες;
Όταν ήρθα πίσω στην Κύπρο, το είπα στον πατέρα μου. Αυτός μίλησε με κάποια άτομα, απ’ όσο γνωρίζω, της Ομοσπονδίας μου. Και λόγω του ότι είχαν εξουσία αυτά τα άτομα, και αυτός ο συγκεκριμένος είχε μεγάλη δύναμη, έμεινε εκεί το θέμα, δεν προχώρησε.

Ξανασυζήτησες αυτό το θέμα με τον πατέρα σου ή το αφήσατε να ξεχαστεί;
Το αφήσαμε να ξεχαστεί, δεν το ξανακουβεντιάσαμε καθόλου.

Με φίλες σου ή το άφησες μέσα σου;
Όχι, όχι, το άφησα μέσα μου.

Ένα άτομο σε κακοποίησε ή περισσότερα;
Ένα άτομο ήταν, ναι, ένα άτομο.

Όταν συμβαίνει αυτό το πράγμα και είσαι 20 ετών, τι σκέφτεσαι, πώς νιώθεις;
Φοβάσαι και δεν το λες.

Σκέφτηκες να εγκαταλείψεις τον αθλητισμό για να γλυτώσεις;
Ναι, έκανα αυτή τη σκέψη, να σταματήσω. Γιατί υπάρχει βρομιά, υπάρχει βρομιά. Έκανα πάρα πολλές φορές τη σκέψη να σταματήσω γι’ αυτό τον λόγο, για τη βρομιά που υπάρχει. Δεν μπορείς να μιλήσεις, αυτό είναι το χειρότερο, δεν μπορείς να μιλήσεις. Αν δεν το ζήσεις, δεν μπορείς να καταλάβεις. Ειδικά σε αυτή την ηλικία, είσαι μικρή… όταν τα βάζεις με αυτά τα άτομα, που έχουν δύναμη, με εξουσία, είναι δύσκολο, δεν είναι απλό. Όταν μου λένε γιατί δεν βγήκες να τα πεις τότε, όταν ακούω γιατί δεν βγήκε εκείνη τη στιγμή να το πει, νευριάζω, αλήθεια νευριάζω.

Σε μεγάλο βαθμό

Γονείς αθλητών, αθλητές εν ενεργεία και παλαίμαχοι, παράγοντες νυν και πρώην, υποστηρίζουν ότι αυτές οι συμπεριφορές συμβαίνουν σε μεγάλο βαθμό στον χώρο του αθλητισμού. Ισχύει;
Ναι ισχύει, ναι συμφωνώ. Και δυστυχώς δεν βγαίνουν να μιλήσουν, γι’ αυτό θυμώνω. Πρέπει να βγουν να μιλήσουν, τώρα είναι η στιγμή, είναι ευκαιρία με αυτό που γίνεται με τη Σοφία, μαζί μου, είναι ευκαιρία να βγουν να μιλήσουν, να σταματήσει όλο αυτό, να τιμωρηθούν αυτοί που το κάνουν και να σταματήσουν όλοι όσοι έχουν πρόθεση να το κάνουν. Να μην περάσουν ό,τι πέρασα… άλλες, άλλοι.

Εννοείς ότι στον χώρο του αθλητισμού, η σεξουαλική κακοποίηση και παρενόχληση δεν αφορά μόνον κορίτσια, γυναίκες, αλλά και αγόρια, άντρες;
Σίγουρα συμβαίνει και σε άντρες… δεν γνωρίζω συγκεκριμένα. Σίγουρα συνέβη, και απ’ ό,τι άκουσα και από τον πρόεδρο της Ομοσπονδίας μου, αυτό το άτομο που έκανε εμένα αυτά που έκανε, το έκανε και σε άλλες.

Έχεις αναφέρει ότι είναι άνθρωπος με δύναμη και εξουσία. Υπάρχει ας πούμε κύκλωμα, που ο ένας προστατεύει τον άλλο;
Σίγουρα, ναι. Υπάρχει αυτό.

Πάντως, κάποια άτομα, για τα οποία κυκλοφορούν αυτού του είδους φήμες, τα βλέπεις να μετακινούνται από τη μια θέση εξουσίας στην άλλη, αντί να τους πετάει έξω το σύστημα και να εξαφανίζονται από τον χώρο του αθλητισμού – το ολιγότερο δηλαδή…
Σίγουρα τους προστατεύουν. Ξέρουν να προστατεύουν και τον εαυτό τους και τους όμοιούς τους. Ναι, υπάρχει κύκλωμα… πώς το λένε.

Πότε σταμάτησε το συγκεκριμένο άτομο να σε κακοποιεί;
Όταν δεν ξαναβρέθηκα μαζί του σε αγώνες. Ευτυχώς, δεν υπήρχαν άλλοι αγώνες που να βρεθώ μαζί του και να του δοθεί ευκαιρία, είχε φύγει. Βασικά, περίμενα να έρθω πίσω από το Πεκίνο για να τελειώσει, να μην τον ξαναδώ. Όπως είπα και στην Ελίτα (Μιχαηλίδου, ΡΙΚ) τον έβλεπα σε τελετές, αλλά τον απέφευγα, προσπαθούσα να τον αποφύγω.

Είχε αλλάξει πόστο και δεν ερχόσουνα σε επαφή μαζί του;
Στους Κοινοπολιτειακούς και το Πεκίνο ήταν παρών. Επειδή τους παίρνει η Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή, είναι αγώνες της ΚΟΕ, είναι όλοι οι αθλητές σε αυτούς τους αγώνες.

Δεν ήταν της Ομοσπονδίας σου αυτό το άτομο, αλλά του ευρύτερου αθλητικού χώρου και υψηλόβαθμο, σωστά;
Ναι, ναι.

Σκεφτόσουνα συχνά αυτές τις τραυματικές εμπειρίες ή τις έβαλες σ’ ένα συρτάρι στο πίσω μέρος του μυαλού σου και τις ξέχασες;
Νόμιζα ότι τις έβαλα πίσω. Τις είπα όμως δημόσια, και για να τις αναφέρω πριν 2-3 χρόνια και να τις ξαναπώ, σημαίνει ότι δεν τις ξέχασα. Υπήρχαν φάσεις που το σκεφτόμουνα έντονα, όταν έβλεπα άτομα να συνδέονται μαζί του, εκεί ναι, το θυμόμουνα.

Και μιλάμε για έναν καθωσπρέπει κύριο… φαινομενικά;
Υποτίθεται, ναι, υποτίθεται καθωσπρέπει κύριο.

Ο οποίος σε πλησίασε για να σου λύσει προβλήματα; Σε πλησίασε πατρικά, σου δημιούργησε συναισθηματικό περιβάλλον, πώς έγινε η προσέγγιση;
Σαν εξουσία με πλησίαζε, superior… πώς το λένε, σαν ανώτερος, ότι έχει δύναμη… εκείνο που σε κάνει να νιώθεις αδύναμος, ότι τον έχεις ανάγκη, ότι πρέπει… Αλλιώς θα σε εξαφανίζω, αυτό.

Πώς; Με λόγια;
Με τη στάση του.

Θα σου κατέστρεφε την καριέρα εάν έλεγες όχι;
Ναι, το πιο πιθανόν. Με τη θέση που κατείχε, ναι, το πιο πιθανόν.

Μου έδωσε δύναμη η Γιολίτη

Τι σου είπε η υπουργός Δικαιοσύνης, η Έμιλη Γιολίτη, και σε έπεισε να πας στην Αστυνομία; Στην αρχή ήσουν αρνητική, δεν ήθελες να κάνεις καταγγελία, να δώσεις κατάθεση.
Ήταν πολύ φιλική, μου έδώσε δύναμη πραγματικά με όσα είπαμε, μου είπε θα με στηρίξει και με έκανε να νιώθω ασφάλεια ότι θα είναι δίπλα μου και η ίδια προσωπικά και η πολιτεία, και γι’ αυτό το αποφάσισα.

Αισθανόσουν φόβο πριν; Γιατί αρχικά είχες πει ότι δεν θέλω να πω περισσότερα απ’ όσα είπα στην Ελίτα Μιχαηλίδου, θέλω να επικεντρωθώ στο άθλημά μου.
Ναι, γιατί ξέρουμε πως έχουν τα πράγματα. Ήθελα αυτή τη στήριξη, για να πάρω την απόφαση και ευχαριστώ την υπουργό Δικαιοσύνης που έκανε την κίνηση, με πήρε τηλέφωνο και συναντηθήκαμε. Και όταν ένιωσα αυτή τη στήριξη, αποφάσισα να μιλήσω.

Η Αστυνομία σου συμπεριφέρθηκε καλά, αισθάνθηκες καλά την ώρα της κατάθεσης ή άβολα;
Ναι, ναι καλά. Όχι, δεν αισθάνθηκα καθόλου άβολα, καθόλου, καθόλου.

Άντρας ή γυναίκα ήταν ο/η ανακριτής;
Γυναίκα, μία γυναίκα.

Χάθηκαν ταλέντα στην Κύπρο λόγω αυτών των συμπεριφορών;
Δεν γνωρίζω, ακούγονται πολλά. Πρέπει να βγουν δημόσια να μιλήσουν τα θύματα, να κάνουν καταγγελίες, τούτο περιμένω και εγώ. Με το να ακούγονται κουβέντες δεν γίνεται κάτι, μένουν απλώς κουβέντες. Και δεν πρέπει να λήξει εδώ.

Να μιλήσουμε, για να σταματήσουν τα τέρατα

Θα ήθελες να πεις δυο λόγια από την ψυχή σου, ένα μήνυμα προς αθλητές, γονείς;
Από την ψυχή μου; Θέλω να πω ότι, ναι, φυσικά δεν μπορούμε να πάμε πίσω, να γυρίσουμε πίσω τον χρόνο και να αλλάξουμε ό,τι έγινε. Έγινε ό,τι έγινε, περάσαμε ό,τι περάσαμε, μπορούμε όμως από δω και πέρα να κάνουμε κάτι. Να βοηθήσουμε, να σώσουμε κάποιους άλλους, αθώες ψυχές, να βγούμε μπροστά να μιλήσουμε. Μόνον έτσι υπάρχει ελπίδα να εξαλειφθεί τούτη η βρομιά και να σταματήσουν να κάνουν αυτά τα πράγματα τούτα τα τέρατα. Ο καθένας όπως μπορεί. Η πολιτεία πρέπει να είναι δίπλα μας, να το νιώσουν όλοι αυτό. Νομίζω ότι στηρίζει τώρα η πολιτεία, γι’ αυτό και εγώ έκανα το βήμα, είναι δίπλα μας. Πρέπει να βρουν την ψυχική δύναμη να μιλήσουν αυτές που το πέρασαν, αυτοί που το πέρασαν, γιατί δεν είναι μόνον γυναίκες πιστεύω. Να φοβηθούν αυτοί, να μην φοβόμαστε εμείς, να ξέρουν ότι η δύναμή τους -η οικονομική, οι θέσεις τους- είναι ένα τίποτα μπροστά στη δύναμή μας, στη δύναμη εμάς όλων. Να βγουν όλοι να μιλήσουν να σπάσει αυτή η σιωπή και να νιώσουν ασφάλεια και οι γονείς, ότι στέλνουν το παιδί τους στον αθλητισμό, σε έναν υγιή αθλητισμό.

Έχω ακούσει πολλά τις τελευταίες ημέρες. Υπάρχουν, λέει, προπονητές, που εάν δεν περάσεις από το κρεβάτι τους δεν σε αφήνουν να πας παρά κάτω.
Ναι, είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν. Τώρα νομίζω ότι είναι η στιγμή να ανοίξουν τα στόματα. Ελπίζω να έκανα την αρχή. Ζητώ από τις κοπέλες που το περάσαν, από όσους το έχουν περάσει, να μην φοβηθούν και να μιλήσουν, και πλέον είμαι και εγώ δίπλα τους. Θέλω να πω, γιατί πρέπει να το λέμε και τούτο, ότι τα μέσα ενημέρωσης βοήθησαν πάρα πολύ, χρειάζεται η δημοσιότητα, δεν πρέπει να συγκαλυφθεί όλο αυτό, και ευχαριστούμε πραγματικά, και εγώ, είναι δύσκολο ναι, επέλλανα από τα τηλεφωνήματα, αλλά η δουλειά σας είναι πάρα πολύ σημαντική.

Εμείς σε ευχαριστούμε Άντρη Ελευθερίου, γιατί δεν είναι μόνον στον χώρο του αθλητισμού που συμβαίνουν σεξουαλικές κακοποιήσεις και παρενοχλήσεις…
Το ξέρω. Είναι η ώρα να μιλήσουμε όλοι.